Atılım Üniversitesi Web ve VectorCMS

Bağlam

Üniversitenin 2018'den beri kullanılan web sitesi, fakülteden kulübe 313 birimin içeriğini taşıyordu: yaklaşık 4.500 sayfa, 6.000 haber, 9.700 duyuru, 4.600 etkinlik, 1.358 personel profili, 196 akademik program ve 7.400 ders. Yapı büyüdükçe yönetimi de zorlaşmıştı.

Talep Kurumsal İletişim ve Tanıtım Direktörlüğü'nden geldi; sunucuyu, veritabanını ve erişimi DevOps kurdu. Bu iki sınırın arasında ürün ve arayüz tasarımı, ön yüz ve arka uç geliştirme, veri göçü, test, güvenlik düzeltmeleri ve belgelendirme üzerinde çalıştım. Projenin kodunu yazan tek geliştirici benim.

Sorun

• Dağınık içerik yönetimi. Birimler aynı sistemi kullanıyordu ama yetkiler, içerik yapıları ve yayın alışkanlıkları farklıydı. Bir duyurunun ne zaman eskidiği, bir sayfanın menüde nerede durduğu gibi kurallar kişiden kişiye değişiyordu.
• Eskiyen arayüz. Mobil deneyim, erişilebilirlik ve sayfa hızı güncel beklentilerin gerisindeydi.
• Bağlı sistemler. Personel bilgileri kurumsal personel sisteminden, ders ve program bilgileri AKTS veritabanından geliyordu; sitede tutarlı görünmeleri gerekiyordu.
• Kaybedilmemesi gerekenler. On binlerce içerik, yıllardır dışarıdan bağlantı verilmiş adresler, arama motoru görünürlüğü ve yaklaşık 50 GB dosya arşivi.

Hedefler

1. Ziyaretçi için hızlı, mobil uyumlu, erişilebilir ve kurumsal kimliğe uygun bir site.
2. Editör için öğrenmesi kolay, hatayı affeden (geri al, sürüm geçmişi, kurtarma) ve yetkiye göre şekillenen bir panel.
3. Eski siteden içerik ve adres kaybı olmadan geçiş.
4. Bağımsız güvenlik denetimlerinden geçmiş, testlerle korunan bir kod tabanı.
5. Kurumun kendi başına sürdürebileceği belgelendirme.

İlkeler

• Önce koru, sonra iyileştir. Eski adresler, içerik numaraları ve veri yapısı korunarak taşındı; eski bağlantıların çalışmaya devam etmesi, her yeni özellikten önce gelen bir kabul kriteriydi.
• Tek kaynak. İki veritabanını eşitlemek yerine, geçiş günü yeni sistemin eski veritabanının üzerine yerinde kurulmasına karar verdim. Göç adımlarını eski veritabanının bir kopyası üzerinde defalarca prova ettim.
• Kademeli ortamlar. Her değişiklik geliştirme, iç test, kurum içi test ve canlı ortam basamaklarından geçti; geri bildirim ilgili basamakta toplandı.
• Kullanıcıdan gelen kurallar. Duyuruların süresi, etkinliklerde yaklaşan / geçmiş ayrımı, kadro sıralaması gibi liste kuralları birimlerden gelen geri bildirimlerle, kurumsal hiyerarşi gözetilerek belirlendi.
• Doğrulanabilir kalite ve küçük adımlar. Her iş kalemi testleriyle birlikte teslim edildi; büyük planları test edilebilir parçalara böldüm, bir parça onaylanmadan sonrakine geçmedim.

Yapılanlar

VectorCMS: kuruma özel panel

• Blok editörü. İçerik, 12 sütunlu bir ızgaraya yerleşen bloklardan ve blokların içindeki 17 modül türünden (metin, galeri, video, tablo, akordiyon, sekme, form, anket, mevzuat listesi…) oluşuyor. Editör, içeriği sitede göründüğü haliyle düzenliyor; masaüstü, tablet ve telefon önizlemesi var.
• Hatayı affeden tasarım. Geri al / yinele, sürüm geçmişi ve geri yükleme, kaydedilmemiş değişiklikleri kurtarma, çöp kutusu.
• Katman paneli ve seçim. Kullanıcı testlerinde iki sorun çıktı: editörler bir bloğun seçili olup olmadığını anlayamıyordu, alanı tamamen kaplayan video gibi öğelerde tıklama boşa gidiyordu. Çözüm üç adımda geldi: gömülü içerik için tıklama kalkanı, seçimin belirgin gösterilmesi ve seçim yolu, gezgin benzeri bir katman paneli.

• Yetki modeli. 12 rol ve 151 izin; editörler yalnız yetkili oldukları birimlerin içeriğini görüyor. Yetki talepleri, profil değişikliği onayları ve destek talepleri panelden yürüyor; bütün işlemler kayıt altında.

Kayıpsız geçiş

• Eski içeriklerin numaraları ve adresleri korunuyor; eski adreslerdeki bölüm adları yeni karşılıklarına yönlendiriliyor.
• Geçiş günü için aşamalara bölünmüş, her adımın durumunu kaydeden ve kesildiği yerden devam edebilen bir geçiş komutu; yanında adım adım operasyon ve geri dönüş planı.
• Eski verideki tutarsızlıklar (yanlış eşlenmiş alanlar, farklı yazılmış yer adları, eski dosya yükleyicisinin bıraktığı artıklar) tespit edilip düzeltme listesine alındı.

Ziyaretçi deneyimi

• İki tema. v2 (mevcut tasarım) ve v3 (tamamen yeni tasarım) aynı içerikten besleniyor; biri ötekine tek bir ayarla geçiyor. İkisi sayfa sonundaki vitrinde yan yana duruyor.
• Liste mantığı. Üniversite geneli duyurular ve öne çıkan haberler ayrı pencerelerde; süresi geçen duyurular arşive düşüyor; etkinlikler yaklaşan / geçmiş diye ayrılıyor ve tek tıkla takvime eklenebiliyor.
• Kadro sıralaması. Akademik kadro kurumsal hiyerarşiye (Mütevelli Heyeti, Rektörlük, birimler) ve sicil sırasına göre listeleniyor; istenirse alfabetik sıralanabiliyor.
• Mobil öncelikli düzen ve erişilebilirlik iyileştirmeleri.

Kurumsal sistemlerle bütünleşme

• Personel bilgileri kurumsal personel sisteminden otomatik güncelleniyor; akademisyen profillerinde hangi bilginin görüneceği panelden yönetiliyor.
• AKTS / Bologna kataloğu: 196 program ve yaklaşık 7.400 ders; güncel ve arşiv müfredatlar, program içi ders sayfaları, öğrenme çıktısı matrisleri.

Kalite ve güvenlik

• Yaklaşık 1.000 otomatik test (birim ve özellik testleri).
• Bağımsız bir sızma testi: bulguların neredeyse tamamı kapatıldı, kalanın yazılım tarafı tamamlandı.
• Canlıya geçiş öncesi iş mantığı denetimi: 144 bulgunun 136'sı kapatıldı; kritik bulguların tamamı çözüldü.
• Geliştirme ortamında, veritabanında olmayan bir alana erişilmeye çalışıldığında bunu otomatik yakalayan bir denetim; yük testi senaryoları ve operasyon notları.

Belgelendirme

• Kullanım kılavuzu panelin içinde. Görselleri elle değil kodla üretiliyor: bir betik paneli açıyor, ilgili ekranı hazırlıyor, numaralı işaretleri ve vurguları ekleyip görüntüyü alıyor. Arayüz değiştiğinde bütün kılavuz görselleri tek komutla yenileniyor.
• Kılavuz yazılırken her davranış koddan doğrulandı; bu sırada bulunan hatalar ayrı bir iş kuyruğuna alındı.

Teslim

Kurumsal site (v2 ve v3 temaları), VectorCMS içerik yönetim paneli, AKTS / Bologna kataloğu ve panel içi kullanım kılavuzu.

Yol haritası

Çalışma durumu

Temmuz 2025'te başladı, sürüyor. Yayın tarihi teknik hazırlıktan çok kurumun onay süreçlerine bağlı; bu yüzden her aşamayı kendi içinde kullanılabilir olacak şekilde planladım.

Öğrendiklerim

• Eski veri en büyük bilinmezdi. Teknik olarak doğru görünen bir göç bile eski sistemin alışkanlıklarını (alanların farklı amaçlarla kullanılması, aynı yerin farklı yazılışları) taşıyabiliyor. Ekranları eski siteyle yan yana koyup farkın izini veriye kadar sürmek en güvenilir yöntem oldu.
• Geri bildirim, kodda görünmeyen kuralları ortaya çıkarıyor. Dekanlıklardan ve birimlerden gelen geri bildirimler, kurumsal hiyerarşiye ve kurum diline dair kuralları gün yüzüne çıkardı (kadro sıralaması, "IT desteği" yerine "Sistem Yöneticisi" gibi).
• Tekrar eden iş otomatiğe bağlanmalı. Göç provaları, testler, kılavuz görselleri ve denetimler komutla çalışıyor; bu hem hızı hem tutarlılığı korudu.
• Yapay zekâ destekli geliştirmede doğrulama disiplini. Geliştirmede yapay zekâ araçlarından yararlandım. Hız kazandırdılar; ama eski sistemden aktarılan iş mantığında doğrulanmamış varsayımlar da üretebildiklerini gördüm. Bunu, her davranışı kaynağıyla (eski kod, gerçek veri şeması) karşılaştıran ve sorunları otomatik yakalayan denetimlerle dengeledim.