web sistemleri mimarı · ankara

Mimari, çizilebilir olmalı.

Bir sistemi tek sayfada çizemiyorsan, onu henüz anlamamışsındır. Kurumsal web platformları ve retrieval sistemleri tasarlıyorum; gereksinimi teknik kapsama, kapsamı da çalışan ve devredilebilir bir yapıya çeviriyorum.

ölçek
Kurumsal
alan
Full stack → Backend · RAG
süre
20+ yıl
konum
Ankara, TR

Hakkımda

pafta 02

Web tabanlı sistemleri keşiften teslime tasarlayan, talebin geldiği yer ile altyapının devraldığı nokta arasını kuran bir web sistemleri mimarıyım.

20+ yılım bilgi teknolojilerinde geçti; 2019'dan beri profesyonel olarak geliştirme yapıyorum. Bu sıralama tesadüf değil. Sistem, ağ ve altyapı tarafını bilerek yazılıma geçmek, bugün alınan bir kararın üç yıl sonra nereye çıkacağını görmeyi kolaylaştırıyor. Full stack web geliştirici olarak başladım; bugün ağırlık backend mimarisi ve RAG sistemlerinde.

Atılım Üniversitesi'nde Kurumsal İletişim ve Tanıtım Direktörlüğü bünyesinde Web Gelişim Uzmanı olarak çalışıyorum. Kapsam yalnız kod değil: kurumsal sitenin içeriğini yönetiyorum; fakülte ve idari birim sitelerini kurup içeriklerini yürütüyorum; akademik personel bilgilerini giriyorum; bölümlerin web sorumlusu araştırma görevlilerine ve akademisyenlere destek veriyorum.

İşin teknik kısmı kadar belirleyici olan taraf, sorumluluk sınırlarını net tutmak: içerik tarafının ihtiyacını uygulanabilir bir teknik kapsama çevirmek, altyapı tarafıyla arayüzü konuşmak, çıkan işi belgelenmiş ve devredilebilir halde bırakmak.

İstemci katmanıNuxt · Vue · Blade · çok dilli arayüzUygulama katmanıLaravel · Filament · REST · kuyrukİlişkisel veriPostgreSQL · MySQLVektör veripgvector · embeddingsAltyapı ve güvenlikBT ile birlikte · sunucu · ağ · erişimUÇTAN UCA TASARIM
doğrudan sorumlulukkoordineli yürütülenÖlçek 1:1 · ölçü birimi: sorumluluk

Arayüzler

pafta 03

Kurumsal bir web platformunda işin nerede başlayıp nerede bittiğini bilmek, çoğu zaman kodun kendisinden daha belirleyici. İki sınırım var: talebin geldiği içerik tarafı ve altyapının devraldığı nokta.

Üst sınır

Kurumsal İletişim ve Tanıtım Direktörlüğü

sınırdan geçen

Yayın ihtiyacı, içerik takvimi, kurumsal kimlik kuralları, kampanya ve tanıtım talepleri.

Alt sınır

BT ve Altyapı

sınırdan geçen

Sunucu ve sertifika yönetimi, erişim yetkileri, yedekleme, güvenlik gereksinimleri.

Talepler çoğunlukla hızlı dönüş bekleyen ihtiyaçlarla geliyor: bir kampanya sayfası, bir başvuru akışı, küçük bir servis. Arayüz, uygulama, veri ve dağıtım tek elde olduğu için gereksinimden çalışan sürüme gitmek genelde tek bir koordinasyon turu alıyor.

İş yürütme

  1. 01

    Gereksinimi kapsama çevirmek

    Talep, uygulanabilir ve sınırı belli bir teknik kapsam haline getirilmeden işe başlanmıyor.

  2. 02

    Revizyonu izlenebilir tutmak

    Değişiklik talepleri kayıt altında; hangi kararın ne zaman ve neden alındığı sonradan okunabiliyor.

  3. 03

    Devredilebilir bırakmak

    Kurulum, bağımlılık ve işletim adımları belgelenmiş; iş tek bir kişiye bağlı kalmıyor.

  4. 04

    Bakımı planlamak

    Sürüm yükseltmeleri ve bakım pencereleri, yayın takvimiyle çakışmayacak şekilde konuşuluyor.

Yetenekler

pafta 04
backend
  • php
  • laravel
  • postgresql
  • mysql
  • rest api
  • filament
rag & veri
  • pgvector
  • embeddings
  • rag pipeline
  • llm api
frontend
  • vue.js
  • nuxt
  • blade
  • tailwind
  • javascript
devops
  • linux
  • nginx
  • ssh
  • cloudflare
araçlar
  • git
  • wordpress

RAG ve bilgi erişimi

pafta 05

Bu çizim tek bir kurulumun kesitidir: yaklaşık yedi bin sayfalık iki dilli bir kurumsal içerik korpusu için kurulan, kaynak gösteren bir asistan. Aşamaların sırası her RAG sisteminde benzerdir; her aşamanın içinde ne olduğu ise veri kaynağına, sektöre, dil sayısına ve hata toleransına göre yeniden karar verilir. Aşağıdaki detaylar bu kurulumda verilen kararlardır, reçete değildir.

İki hat ayrı çalışır: çevrimdışı hat içeriği indeksler, çevrimiçi hat sorguyu aynı indekse düşürür. Maliyetin büyük kısmı ilk hatta, gecikmenin tamamı ikincisinde.

detay 01

Kaynak

ne
CMS'teki içerik sayfaları ve yapısal modüller tek korpus olarak toplanır.
bu kurulumda
Doğrudan veritabanından, yayın durumu ve dil bazlı seçim; tablo, akordiyon ve sekme modülleri düz metne indirgenir.
karar
Yayında olmayan sayfalar dahil edilmez; arşiv sayfaları "güncel" gibi cevap üretiyordu, ölçümde görüldü.
nerede değişir
PDF arşivi, bilet sistemi veya ürün kataloğu kaynaksa toplama katmanı tamamen farklı kurulur.

Sistemin yanında sabit soru seti, tuzak sorular ve dört kategorili etiketlemeyle çalışan bir ölçüm hattı var; yukarıdaki kararların çoğu o hattan çıktı.

Vaka çalışmaları

pafta 06
kampüs portalı

Connect Atılım

Atılım Üniversitesi

01 / 02
problem

Kampüs içi araçlar (QR, kısa URL, mikro servisler) dağınıktı ve tek bir giriş noktası yoktu.

yaklaşım

Laravel üzerinde modüler bir portal; her araç bağımsız servis, üzerinde ortak kimlik ve arayüz katmanı.

sonuç

Tek adresten yönetilen, yeni araç eklemeye açık bir kampüs altyapısı.

kurumsal web

Atılım Üniversitesi Web

Sürekli yönetim

02 / 02
ekran görüntüsü
problem

Çok dilli ve yüksek trafikli bir kurumsal site; sürekli içerik ve görsel üretim ihtiyacı.

yaklaşım

WordPress üzerinde özel geliştirme; SVG/HTML banner üretim hattı ve içerik iş akışları.

sonuç

İçerik ekibinin teknik destek beklemeden ilerleyebildiği, tutarlı ve hızlı güncellenen bir kurumsal varlık.

Keşif

pafta 07

Her iş fiyatlanmadan önce incelenir. Burada o incelemenin özeti var: ne geldi, neye bakıldı, hangi kararlar verildi. Yöntem anlatılmaz; kararlar ve gerekçeleri anlatılır. Teklif aşamasında kalan veya alınmayan işler de burada, çünkü hayır demek de bir karar.

gelen
2021 tarihli hazır tema e-ticaret sitesi, önceki yazılımcıyla dört ay ilerlemeyen süreç.
incelenen
Mevcut site puanlaması (38/100), hosting ve ödeme altyapısı, yedek durumu, ürün kapsamının gerçek boyutu, teslimat kuralları (ilçe, gün, saat), yasal uyum eksikleri.
kararlar
6 ürün için tam e-ticaret değil, ürünü öne çıkaran mikro e-ticaret ve güçlü bir yönetim paneli. Abonelik ve paket oluşturma ikinci faza; kapsam daraltıldı, fiyat kırılmadı. İlk iş eski geliştiricinin erişimlerinin kapatılması.
teknikler
Laravel, Vue, özel yönetim paneli, teslimat slotu, ödeme kuruluşu entegrasyonu.

gelen
"Sitemiz ve ürünlerimiz aramada çıkmıyor, bayilerimiz çıkıyor." Üç ay sonra sektör fuarı.
incelenen
Mevcut site (43/100), 736 ürünlük katalog ile site arasındaki veri açığı (ölçü ve renk PDF'te var, sitede yok), isimli rakip tablosu, bayi ağının arama sonuçlarındaki yeri, fuar takvimine göre süre.
kararlar
Kurumsal site, teknik katalog ve teklif sepeti; bayi portalı ikinci faz. Üst yönetime giden doküman bütçesiz, yöntem anlatmayan bir durum tespiti.
teknikler
Yapısal ürün verisi, teknik SEO, katalog aktarımı, teklif akışı.

gelen
Üretici için doğrudan satış sitesi.
incelenen
Ürün varyant yapısı, tekrar kullanılabilir çekirdek ihtiyacı.
kararlar
Tek seferlik kod yerine yeniden kullanılabilir e-ticaret çekirdeği; hazır admin paneli yerine özel panel.
teknikler
Laravel 12, Inertia, Vue 3, PRD tabanlı otomasyon döngüsü.

gelen
242 ekranlı, dört muhasebe entegrasyonlu CRM'in modern stack'e taşınması; 30 gün, sabit fiyat, kısmi teslim yok.
incelenen
Ekran sayısı, entegrasyon yüzeyi, veri taşıma riski, süre ile kapsamın oranı.
kararlar
Teklif verilmedi. 30 günde bu kapsam gerçekçi değil; kısmi teslimi kabul etmeyen bir alıcıya bu süreyi vaat etmek dürüst olmazdı.
teknikler
Anlatılmadı.

gelen
Yasa değişikliğiyle açılan başvuru için basılı formun web'e taşınması, dar süre.
incelenen
Form alanları ve koşullu mantığı, yaklaşık 25 bin kayıtlık referans listesi, inceleme biriminin iş akışı, barındırma seçenekleri.
kararlar
Form alanları panelden yönetilebilir; çok kullanıcılı inceleme paneli; yalın PHP yerine Laravel.
teknikler
Laravel, aşamalı form, liste eşleme, rol bazlı inceleme.

gelen
Bir direktörlüğün web, grafik, duyuru ve haber taleplerinin yazılı ve takip edilebilir olması; etkinlik takibi.
incelenen
Mevcut talep kanalları, onay hiyerarşisi, form çeşitliliği, ikinci birimin CRM benzeri ihtiyacı.
kararlar
Gömülü modül yerine ayrı uygulama; formlar ve akışlar yönetici tarafından tasarlanabilir; giriş kurumsal SSO ile.
teknikler
JSON form şeması, sürümleme, iş akışı builder, SAML2, Vue dashboard.

gelen
Yedi bine yakın sayfada ziyaretçinin cevabı bulamaması.
incelenen
İçerik dağılımı ve kalitesi, yapısal modüllerin metne dönüşmesi, iki dilli korpus, uydurma cevap riski.
kararlar
Kaynak gösteren cevap; ölçüm hattı ürünün parçası; mevcut veritabanı üzerinde vektör indeksi.

Marka gizlenmiştir. 3D model: SamFStudent, CC BY 4.0.
gelen
Selfie'yi canlılık kontrolüyle yaklaşık 87 ms'de doğrulayan, ham görüntü saklamayıp yalnızca şifreli embedding tutan bir kimlik doğrulama API'si için pazarlama sitesi. Hedef kitle geliştiriciler ve teknik karar vericiler.
incelenen
Vaadin hangi parçasının ölçülebilir olduğu (süre, canlılık, şifreleme, KVKK/GDPR), dönüşüm modeli (ücretsiz API kaydı, Starter/Pro'ya yükseltme, Enterprise için satış kontağı), rakiplerin (AWS Rekognition, Azure Face, FaceIO) kendini nasıl anlattığı.
kararlar
Manşet bir cümle değil bir ölçüm: süre, ilk ekranda rakam olarak. Geliştirici kitle için kod örneği ilk ekranda ve tek mono yazı tipi. Tek aksan rengi, koyu zemin; gizlilik vaadi (ham görüntü saklanmaz) ilk ekranda. Altı sayfalık pazarlama sitesi tıklanabilir prototip olarak.
teknikler
Tasarım sistemi (Inter Tight + IBM Plex Mono, tek aksan), tıklanabilir prototip, CC BY 4.0 lisanslı 3D wireframe model.

Yazılar

pafta 08

İletişim

pafta 09

Kurumsal bir platform, bir migrasyon ya da retrieval tarafında bir iş için yazabilirsin.