Web tabanlı sistemler, keşiften teslime: veri modeli, arka uç, arayüz, altyapı.
Bir sistemi tek sayfada çizemiyorsan, onu henüz anlamamışsındır. Kurumsal web platformları ve retrieval sistemleri tasarlıyorum; gereksinimi teknik kapsama, kapsamı da çalışan ve devredilebilir bir yapıya çeviriyorum.
şu anda
Atılım Üniversitesi
alan
Full stack → Backend · RAG
ölçek
Kurumsal
süre
20+ yıl
yığın
php · laravel · nuxt · pgvector
Hakkımda
pafta 02
Web tabanlı sistemleri keşiften teslime tasarlayan, talebin geldiği yer ile altyapının devraldığı nokta arasını kuran bir web sistemleri mimarıyım.
20+ yılım bilgi teknolojilerinde geçti; 2019'dan beri profesyonel olarak geliştirme yapıyorum. Bu sıralama tesadüf değil. Sistem, ağ ve altyapı tarafını bilerek yazılıma geçmek, bugün alınan bir kararın üç yıl sonra nereye çıkacağını görmeyi kolaylaştırıyor. Full stack web geliştirici olarak başladım; bugün ağırlık backend mimarisi ve RAG sistemlerinde.
Atılım Üniversitesi'nde Kurumsal İletişim ve Tanıtım Direktörlüğü bünyesinde Web Gelişim Uzmanı olarak çalışıyorum. Kapsam yalnız kod değil: kurumsal sitenin içeriğini yönetiyorum; fakülte ve idari birim sitelerini kurup içeriklerini yürütüyorum; akademik personel bilgilerini giriyorum; bölümlerin web sorumlusu araştırma görevlilerine ve akademisyenlere destek veriyorum.
İşin teknik kısmı kadar belirleyici olan taraf, sorumluluk sınırlarını net tutmak: içerik tarafının ihtiyacını uygulanabilir bir teknik kapsama çevirmek, altyapı tarafıyla arayüzü konuşmak, çıkan işi belgelenmiş ve devredilebilir halde bırakmak.
doğrudan sorumlulukkoordineli yürütülenÖlçek 1:1 · ölçü birimi: sorumluluk
Arayüzler
pafta 03
Kurumsal bir web platformunda işin nerede başlayıp nerede bittiğini bilmek, çoğu zaman kodun kendisinden daha belirleyici. İki sınırım var: talebin geldiği içerik tarafı ve altyapının devraldığı nokta.
Üst sınır
Kurumsal İletişim ve Tanıtım Direktörlüğü
sınırdan geçen
Yayın ihtiyacı, içerik takvimi, kurumsal kimlik kuralları, kampanya ve tanıtım talepleri.
Alt sınır
BT ve Altyapı
sınırdan geçen
Sunucu ve sertifika yönetimi, erişim yetkileri, yedekleme, güvenlik gereksinimleri.
Talepler çoğunlukla hızlı dönüş bekleyen ihtiyaçlarla geliyor: bir kampanya sayfası, bir başvuru akışı, küçük bir servis. Arayüz, uygulama, veri ve dağıtım tek elde olduğu için gereksinimden çalışan sürüme gitmek genelde tek bir koordinasyon turu alıyor.
İş yürütme
01
Gereksinimi kapsama çevirmek
Talep, uygulanabilir ve sınırı belli bir teknik kapsam haline getirilmeden işe başlanmıyor.
02
Revizyonu izlenebilir tutmak
Değişiklik talepleri kayıt altında; hangi kararın ne zaman ve neden alındığı sonradan okunabiliyor.
03
Devredilebilir bırakmak
Kurulum, bağımlılık ve işletim adımları belgelenmiş; iş tek bir kişiye bağlı kalmıyor.
04
Bakımı planlamak
Sürüm yükseltmeleri ve bakım pencereleri, yayın takvimiyle çakışmayacak şekilde konuşuluyor.
Yetenekler
pafta 04
backend
php
laravel
postgresql
mysql
rest api
filament
rag & veri
pgvector
embeddings
rag pipeline
llm api
frontend
vue.js
nuxt
blade
tailwind
javascript
devops
linux
nginx
ssh
cloudflare
araçlar
git
wordpress
RAG ve bilgi erişimi
pafta 05
Bu çizim tek bir kurulumun kesitidir: yaklaşık yedi bin sayfalık iki dilli bir kurumsal içerik korpusu için kurulan, kaynak gösteren bir asistan. Aşamaların sırası her RAG sisteminde benzerdir; her aşamanın içinde ne olduğu ise veri kaynağına, sektöre, dil sayısına ve hata toleransına göre yeniden karar verilir. Aşağıdaki detaylar bu kurulumda verilen kararlardır, reçete değildir.
İki hat ayrı çalışır: çevrimdışı hat içeriği indeksler, çevrimiçi hat sorguyu aynı indekse düşürür. Maliyetin büyük kısmı ilk hatta, gecikmenin tamamı ikincisinde.
detay 01
Kaynak
ne
CMS'teki içerik sayfaları ve yapısal modüller tek korpus olarak toplanır.
bu kurulumda
Doğrudan veritabanından, yayın durumu ve dil bazlı seçim; tablo, akordiyon ve sekme modülleri düz metne indirgenir.
karar
Yayında olmayan sayfalar dahil edilmez; arşiv sayfaları "güncel" gibi cevap üretiyordu, ölçümde görüldü.
nerede değişir
PDF arşivi, bilet sistemi veya ürün kataloğu kaynaksa toplama katmanı tamamen farklı kurulur.
detay 02
Ayıklama ve normalizasyon
ne
Metin çıkarılır; boşluk, başlık hiyerarşisi ve karakter seti düzeltilir.
bu kurulumda
Başlık zinciri her parçaya bağlam olarak eklenir.
karar
100 karakter altı içerik indekse girmez; korpusun yaklaşık üçte biri anlamsız kısa kayıttı.
nerede değişir
Tablo ağırlıklı veride (fiyat listesi, teknik ölçü) tablo yapısı korunur, metne indirgenmez.
Eşiği ölçümle belirlemek; ilk eşik (0.35) pratikte hiç çalışmıyordu, bunu ancak eval gösterdi.
nerede değişir
Kesinlik kritikse (hukuk, sağlık) yeniden sıralama modeli eklenir; sohbet ürününde daha gevşek eşik.
detay 08
Üretim ve kaynak gösterimi
ne
Model bağlamdan cevap üretir, altında kaynak sayfalar gösterilir.
bu kurulumda
Gemini Flash; kaynak dışı soruda çekimser kalma; bitiş nedeni ve token sınırı kontrolü; kaynaklar chip olarak.
karar
Yapılandırılmış çıktı şemasından vazgeçmek; Türkçe karakter bozulmasının kaynağı şema çıktı, beş hipotezden üçü yanlıştı, tek değişkenli testle bulundu.
nerede değişir
İç kullanımda kaynak gösterimi yerine işlem tetikleme (MCP) gelir; halka açık üründe çekimser kalma eşiği daha yüksek tutulur.
Sistemin yanında sabit soru seti, tuzak sorular ve dört kategorili etiketlemeyle çalışan bir ölçüm hattı var; yukarıdaki kararların çoğu o hattan çıktı.
Vaka çalışmaları
pafta 06
kurumsal web · içerik yönetimi
Atılım Üniversitesi Web ve VectorCMS
Atılım Üniversitesi
01 / 03
problem
2018'den beri kullanılan site, 300'ü aşkın birimin içeriğini taşıyan ve büyüdükçe yönetilmesi zorlaşan bir yapıya dönüşmüştü; on binlerce içerik ve yıllardır bağlantı verilen adresler korunmalıydı.
yaklaşım
Önce koru, sonra iyileştir: eski adresler ve içerik numaraları korunarak kuruma özel bir panel (VectorCMS) ve iki temalı yeni site (v2, v3); her adım testle ve prova edilmiş göçle.
sonuç
12 rol ve 151 izinle şekillenen bir panel, yaklaşık 25.000 içeriği kayıpsız taşıyan bir geçiş planı, yaklaşık 1.000 otomatik test ve bağımsız denetimlerden geçmiş bir kod tabanı.
aday öğrenci portalı
Atılım Connect
Atılım Üniversitesi
02 / 03
problem
Ana site kurumsal yapının tamamına hitap ediyordu; aday öğrencinin karar yolculuğuna odaklanan, hızlı ve güncel tutulması kolay bir kanal yoktu. Kampüs gezisi başvuruları telefonla yürüyordu.
yaklaşım
İçerik koddan ayrı, tamamı panelden yönetilir; otomasyon önerir, insan onaylar; kullanılmayan modüller sökülür, sürümler testle güncel tutulur.
sonuç
Temmuz 2025'ten beri yayında: SMS doğrulamalı form motoru, ana siteyle onaylı akademik senkronizasyon, izin olmadan kayıt yazmayan analitik; günlük işleyiş içerik ekibinin elinde.
iş talep ve akış yönetimi
Kurumsal iletişim talep ve iş akışı sistemi
Atılım Üniversitesi
kurum içi test · henüz yayında değil
03 / 03
problem
Talepler dağınık kanallardan geliyordu; hangi talebin hangi aşamada olduğu, kimde beklediği tek bakışta görülemiyordu. Her talep türü farklı bilgi ve farklı bir süreç istiyordu.
yaklaşım
Önce format, sonra kod: formlar ve iş akışları şema olarak tanımlanır, panel içindeki editörlerle değiştirilir; kurallar istemcide ve sunucuda aynı; formlar ve akışlar sürümlü.
sonuç
Talep eden için şeffaf bir süreç, yönetim için pano, kanban ve raporlar; yeni bir talep türü ya da onay adımı geliştirici beklemeden eklenebiliyor.
Keşif
pafta 07
Her iş fiyatlanmadan önce incelenir. Burada o incelemenin özeti var: ne geldi, neye bakıldı, hangi kararlar verildi. Yöntem anlatılmaz; kararlar ve gerekçeleri anlatılır. Teklif aşamasında kalan veya alınmayan işler de burada, çünkü hayır demek de bir karar.
Yerel demo sürümü, henüz yayında değil. Marka, etiket ve konum bilgileri bulanıklaştırıldı; kişi, sipariş ve iletişim bilgileri uydurmadır.
gelen
Hazır tema ve eklentilerle kurulmuş, günlük üretimin ve sabah teslimatının kurallarını taşıyamayan bir sipariş sitesi.
incelenen
Mevcut sitenin durumu, rakiplerin sipariş akışı, teslimat kuralları (bölge, gün, saat aralığı), mevzuat eksikleri (KVKK, mesafeli satış, gıda etiketi) ve işletmenin her sabahki operasyon ihtiyacı.
kararlar
Dar ürün gamı için klasik e-ticaret değil, satışa götüren bir vitrin ve günü yöneten bir panel; hazır tema yerine sıfırdan hafif bir yapı. Teslimat günü ürün sayfasında seçiliyor, ödeme üç adımda ve üyeliksiz. Kapsam kesme çizgileriyle daraltıldı; abonelik ve paket oluşturma sonraki aşamaya.
teknikler
Laravel, Blade, Alpine.js, Tailwind, Vue + Inertia (panel), tasarım sistemi, teslimat günü ve saat aralığı kuralları, Pest.
Tasarım prototipi, yayında değil. Marka, logo, telefon, adres ve semt bulanıklaştırıldı; müşteri adları ve sipariş verileri örnektir.
gelen
Siparişleri telefon, mesajlaşma ve sipariş platformları arasında dağılan, gece geç saate kadar açık bir restoran için platform bağımlılığını azaltacak kendi sipariş sitesi ve onu yöneten panel.
incelenen
Siparişin dağıldığı kanallar, masadaki ve broşürdeki fiyatların ayrı yönetilememesi, uzun gece vardiyasında gözden kaçan siparişler, mesafeli satış, KVKK ve çerez yükümlülükleri.
kararlar
QR koduna göre fiyat bağlamı tek kaynaktan bütün yüzeylere; restoran içi QR'da teslimat kilitli; basılı QR silinmez, arşivlenir. Telefon öncelikli menü ve üyeliksiz ödeme; gece için sakin, uzaktan okunur bir canlı sipariş ekranı ve vardiya başlatma.
teknikler
Tasarım sistemi, tarayıcıda çalışan tasarım prototipleri (hedeflenen yığın Laravel, Vue, PostgreSQL), dinamik QR, türetilmiş fiyat listeleri, 80 mm mutfak fişi.
Yeniden tasarım önerisi, yayında değil; görsellerdeki rakamlar temsilîdir. Marka gizlenmiştir. 3D model: SamFStudent, CC BY 4.0.
gelen
Geliştiricilerin kendi uygulamalarına yüz doğrulama eklemesi için bir API: canlılık kontrolü ve yüz eşleştirme olmak üzere iki parçalı bir yapay zekâ arka ucu, ham görüntü saklamayan bir veri modeli ve geliştiricilere hitap eden bir tanıtım sitesi.
incelenen
Vaadin hangi parçasının ölçülebilir olduğu (süre, canlılık, şifreleme, KVKK/GDPR), dönüşüm modeli (ücretsiz API kaydı, ücretli kademeye yükseltme, kurumsal için satış kontağı), rakiplerin (AWS Rekognition, Azure Face, FaceIO) kendini nasıl anlattığı.
kararlar
Yapay zekâ tarafı brifteki gibi iki ayrı parça; eşleşme ve canlılık iki ayrı sonuç alanı. Görüntü saklanmaz, yalnız şifreli vektör. Önce API, sonra arayüz; sitede kod örneği ilk ekranda. Site sonradan yeniden değerlendirildi; yeni görsel dil tıklanabilir prototip olarak önerildi.
teknikler
Laravel API, yüz eşleştirme ve canlılık servisleri, şifreli vektör saklama, webhook; tasarım sistemi (Inter Tight + IBM Plex Mono, tek aksan), tıklanabilir prototip, CC BY 4.0 lisanslı 3D wireframe model.
"Sitemiz ve ürünlerimiz aramada çıkmıyor, bayilerimiz çıkıyor." Yaklaşan bir sektör fuarı.
incelenen
Mevcut site, 700+ ürünlük katalog ile site arasındaki veri açığı (ölçü ve renk PDF'te var, sitede yok), isimli rakip tablosu, bayi ağının arama sonuçlarındaki yeri, fuar takvimine göre süre.
kararlar
Kurumsal site, teknik katalog ve teklif sepeti; bayi portalı ikinci faz. Üst yönetime giden doküman bütçesiz, yöntem anlatmayan bir durum tespiti.
teknikler
Yapısal ürün verisi, teknik SEO, katalog aktarımı, teklif akışı.
